Sau khi Chúc Thịnh Tây nói hết, Từ Thước trình lên chánh án vài tấm ảnh, nói: “Thưa kính chánh án, bằng chứng nghe nhìn mà nhân chứng Chúc Thịnh Tây đề cập đã được giao cho bên chúng tôi. Tuy nhiên, do liên quan đến quyền riêng tư của nhân chứng Trương Lệ Xuân, nên chúng tôi chưa nộp lên tòa án trước đó. Đây là báo cáo bằng văn bản của đoạn bằng chứng nghe nhìn này, xin mời xem qua.”
Chánh án cau mày lướt qua một lượt.
Từ Thước tiếp tục hỏi Chúc Thịnh Tây: “Nhân chứng, anh vừa nhắc đến việc Liên Khải Vận bán bí mật thương mại. Xin hỏi đó là loại bí mật thương mại nào?”
Chúc Thịnh Tây hít một hơi, hai tay chậm rãi chắp trước người: “Đó là công thức của một loại thuốc gene. Ban đầu, công ty chúng tôi phát triển loại thuốc này với hy vọng có thể giúp đỡ nhiều bệnh nhân mắc bệnh tim bẩm sinh hơn, tuy nhiên, trong giai đoạn nghiên cứu sau này, thuốc gặp một số vấn đề, sau khi đánh giá nội bộ, chúng tôi cho rằng thuốc này có nguy cơ về an toàn và không nên đưa ra thị trường. Do đó, dù đã tiêu tốn rất nhiều nhân lực và vật lực, chúng tôi vẫn phải đau lòng dừng lại. Thế nhưng, trong thời gian đó, Liên Khải Vận đã âm thầm sao chép một phần công thức nghiên cứu và thường xuyên liên hệ với các công ty đối thủ, có ý định bán công thức với giá cao. Thậm chí, chúng tôi còn phát hiện Liên Khải Vận đã giữ lại các mẫu thuốc lẽ ra phải tiêu hủy và tự mình sử dụng. Vào ngày xảy ra vụ án, cảnh sát đã tìm thấy một số cặn thuốc được cho là từ ‘Gene Giang Thành’ tại hiện trường, đó chính là mẫu thuốc mà Liên Khải Vận đã giữ lại.”
Từ Thước: “Nói cách khác, những loại thuốc này là mẫu mà nạn nhân Liên Khải Vận đã lấy cắp từ công ty, và bị cáo Điền Phương không có cơ hội lấy trước, đúng không?”
Chúc Thịnh Tây: “Đúng vậy.”
Như vậy, điều này cho thấy thuốc là do Liên Khải Vận tự mang theo, và đó là thuốc điều trị bệnh tim bẩm sinh, anh ta mang theo để tự dùng, hoàn toàn không phải Điền Phương có động cơ hại anh ta chuẩn bị trước.
Từ Thước lại hỏi: “Anh vừa nói loại thuốc này có tác dụng phụ, có thể giải thích rõ hơn không?”
Chúc Thịnh Tây: “Trong thời gian ngắn, nó thực sự có tác dụng đối với bệnh nhân tim bẩm sinh, nhưng loại thuốc này tồn tại nguy cơ lớn, sẽ khiến tinh thần của người dùng trở nên hưng phấn quá mức. Nếu dùng lâu dài, sẽ dẫn đến suy kiệt các cơ quan nội tạng khác, gây tổn thương cho cơ thể.”
Từ Thước: “Anh nói ‘tinh thần hưng phấn quá mức’, cụ thể là gì?”
Chúc Thịnh Tây: “Tùy theo tình trạng của mỗi người mà biểu hiện khác nhau. Có người sẽ cảm thấy rất có tinh thần, hiệu suất làm việc tăng gấp đôi; có người sẽ dùng các hoạt động ngoài trời để giải phóng năng lượng dư thừa đột ngột, nhưng trên thực tế, đây chỉ là biểu hiện bề ngoài, một khi ngừng dùng thuốc, sẽ xuất hiện tình trạng mệt mỏi, uể oải. Vì vậy, công ty chúng tôi đã nhanh chóng dừng nghiên cứu.”
Từ Thước: “Vậy theo anh đánh giá, để giải phóng những năng lượng dư thừa này, có bao gồm việc nạn nhân Liên Khải Vận thường xuyên có hành vi tình dục hay không?”
Chưa kịp để Chúc Thịnh Tây trả lời, Lưu Sở đã ngăn lại: “Phản đối! Câu hỏi của luật sư bào chữa có tính dẫn dắt!”
Chánh án: “Luật sư bào chữa, xin lưu ý cách đặt câu hỏi.”
Từ Thước: “Vâng, thưa chánh án, tôi tạm thời không có câu hỏi nào nữa.”
Tiếp theo đến lượt Lưu Sở hỏi Chúc Thịnh Tây. Từ Thước trở về chỗ ngồi, ánh mắt lãnh đạm chậm rãi lướt qua Chúc Thịnh Tây vẫn luôn trả lời trôi chảy, rồi chuyển sang Điền Phương ở ghế bị cáo vẫn luôn nhìn về phía Chúc Thịnh Tây.
Từ Thước không biểu lộ cảm xúc, nhưng trong đầu anh đã hiểu ra mọi chuyện.
Bức ảnh hai người xuất hiện cùng nhau tại “Bar Jeane” là bằng chứng không thể chối cãi, rõ ràng hai người đã có mối liên hệ từ trước, nhưng có lẽ không phải quan hệ nam nữ, rất có thể chỉ là một dạng liên kết lợi ích.
Nhưng điều thú vị là, một người là Tổng giám đốc của “Gene Giang Thành”, một người là trợ lý nhỏ của Văn phòng luật Chiêu Dương, một người ở trên cao, một người ở dưới thấp. Dù là xuất thân, học vấn hay địa vị xã hội và quan hệ hiện tại, đều không có chút liên hệ nào, vậy sao họ lại cùng đến quán bar?
Từ Thước từng nghĩ đến hai khả năng: một là Chúc Thịnh Tây đến quán bar trước, Điền Phương là người hâm mộ đối phương, cố tình theo dõi và nhân cơ hội bắt chuyện; hai là hai người có giao dịch công việc, ví dụ như từng ngồi chung bàn tiệc, bởi “Gene Giang Thành” là khách hàng lớn của Văn phòng luật Chiêu Dương, mà văn phòng này luôn lợi dụng nhân viên nữ để lôi kéo khách hàng. Sau đó, Điền Phương nhận lệnh từ cấp trên, yêu cầu cô ấy tiếp cận Chúc Thịnh Tây.
Trong hai giả thuyết này, rõ ràng khả năng thứ hai lớn hơn, nhưng không loại trừ khả năng Điền Phương có tình cảm cá nhân, bởi ánh mắt cô ấy nhìn Chúc Thịnh Tây quả thực không giống người khác.
Cho đến khi Lưu Sở kết thúc thẩm vấn, thất thểu trở lại chỗ ngồi.
Từ Thước thu hồi ánh mắt, bình thản nhìn Lưu Sở một cái.
Lưu Sở rất tức giận, vì vụ án này anh ta đã thua, hơn nữa còn thua tan tác. Đây là lần đầu tiên trong sự nghiệp anh ta cảm thấy thảm hại như vậy.
Từ Thước nhếch khóe môi, bình tĩnh chờ Lưu Sở ra chiêu.
Tiếp theo là phần nhân viên điều tra ra tòa làm chứng, nhưng dù hỏi thế nào, nhiều nhất cũng chỉ có thể chứng minh Điền Phương thực sự đã dùng tay bịt miệng Liên Khải Vận, không cho anh ta nhổ thuốc ra.
Nhưng mặt khác, cơ thể Điền Phương cũng đã được pháp y kiểm tra, xác nhận cô ấy có triệu chứng xuất huyết vào ngày xảy ra vụ án, trên người còn có nhiều vết roi. Ngoài ra, cô ấy đã từng làm hồi sức tim phổi cho nạn nhân Liên Khải Vận, vì pháp y phát hiện dấu vết đập và ấn ở vùng tim trên thi thể của Liên Khải Vận.
Về điểm này, Từ Thước cũng đã hỏi Điền Phương tại tòa. Điền Phương nói cô ấy từng học kiến thức cấp cứu y tế trong đội cứu hộ.
Khi mới quen Liên Khải Vận, cô ấy từng vô tình nhắc đến chuyện này, Liên Khải Vận đã rất chú ý, còn hỏi thêm vài câu. Nghĩ lại, có lẽ Liên Khải Vận bắt đầu có hứng thú với cô ấy từ lúc đó.
Ngay sau đó, Từ Thước công bố một số dữ liệu điều tra tại tòa, cho biết khi đàn ông đang quan hệ mà đột ngột lên cơn đau tim, khả năng tử vong cao gấp bốn lần ngày thường, và chỉ có 1/8 số người có thể sống sót, trong khi nếu bệnh phát vào thời điểm khác, tỷ lệ sống sót lên đến 1/2.
Ngoài ra, việc ngừng tim đột ngột trong khi quan hệ tình dục có dẫn đến tử vong hay không phụ thuộc vào thời gian kêu cứu của người bạn tình, mỗi phút điều trị chậm trễ, cơ hội sống sót sẽ giảm đi 10%.
Khi bệnh nhân ngừng tim do quan hệ tình dục, hầu hết bạn tình sẽ ngại ngùng mà không dám gọi hàng xóm giúp đỡ. Trong trường hợp không có người khác hỗ trợ, một mình bạn tình thực hiện hồi sức tim phổi sẽ tốn gấp đôi thời gian, tức là 8,4 phút.
Quỹ Tim mạch cũng từng khuyến nghị những người từng bị nhồi máu cơ tim hoặc phẫu thuật tim nên đợi vài tuần sau khi hồi phục mới quan hệ tình dục, hơn nữa trước đó không nên uống rượu hoặc ăn quá no.
Nhưng Liên Khải Vận không những không kiềm chế vì bệnh tật của mình, mà trong báo cáo khám nghiệm tử thi của pháp y còn phát hiện anh ta đã uống hai ly rượu vang trước khi quan hệ, dạ dày còn có nhiều thức ăn khó tiêu, chưa kể anh ta còn dùng mẫu thuốc mà Chúc Thịnh Tây nói là sẽ gây tổn thương và gánh nặng cho các cơ quan nội tạng.
Nói cách khác, các hành vi của Liên Khải Vận đều là tự tìm đường chết, là một dạng “tự sát” trá hình.
...
Đến khi nhân chứng bào chữa cuối cùng được gọi lên tòa, đến lúc này, Lưu Sở gần như đã thua tan tác. Tất cả hy vọng của anh ta đều đặt vào người cuối cùng, vì sau khi xem qua tài liệu nhân chứng, anh ta cho rằng đây là người dễ phá vỡ nhất.
Người này không ai khác chính là Cố Dao.
Cố Dao chưa từng làm tư vấn tâm lý dài hạn cho bất kỳ bên nào trong vụ án, nhiều nhất chỉ mới gặp Điền Phương vài lần, do đó đánh giá chuyên môn của cô đáng lý ra phải yếu nhất, thiếu tính uy tín nhất.
Hơn nữa, trong xét xử tòa án, Tâm lý học luôn là một lĩnh vực mơ hồ khó xác định, rất nhiều học giả cho rằng lời khai của nhà tâm lý học chưa đạt đến tiêu chuẩn khoa học, cũng không cần thiết, và có thể ảnh hưởng đến phán quyết tư pháp.
Nói cách khác, nếu hôm nay Cố Dao chỉ là một học giả tâm lý, cô chắc chắn sẽ không xuất hiện tại tòa, cùng lắm chỉ như các nhà tâm lý học khác, đăng lên mạng vài câu “nhận thức muộn màng”(*). Tuy nhiên, cô đã tiếp xúc với bị cáo Điền Phương, nhân chứng Trương Lệ Xuân và thậm chí là người nhà nạn nhân Tiêu Vân Hà, do đó lời khai của cô vẫn có giá trị tham khảo nhất định.
(*)Nguyên văn “Sự hậu thông minh” (事后聪明): chỉ những nhận thức, hiểu biết về một tình huống hoặc sự kiện chỉ sau khi nó đã xảy ra hoặc phát triển.
Từ Thước bắt đầu hỏi: “Xin hỏi nhân chứng, cô làm công việc gì?”
Vẻ mặt Cố Dao bình tĩnh: “Tôi là chuyên gia tư vấn tâm lý.”
Từ Thước: “Có phải là các bác sĩ tâm lý như mọi người thường hiểu, giúp đỡ những bệnh nhân có vấn đề tâm lý không?”
Cố Dao: “Có thể hiểu như vậy.”
Từ Thước: “Vậy cô có từng tư vấn cho bị cáo Điền Phương không?”
Cố Dao: “Có.”
Từ Thước: “Cô có thể mô tả ngắn gọn không?”
Cố Dao liếc nhìn Điền Phương, nói: “Bị cáo Điền Phương là một người phụ nữ mạnh mẽ, có khả năng chịu áp lực tốt, có đức tính chịu khó. Tuy nhiên, do thường xuyên ở trong trạng thái bị áp bức, áp lực tâm lý của cô ấy vượt quá mức bình thường của phụ nữ cùng tuổi. Khi một người chịu áp lực tâm lý quá lớn, những người và việc mà họ quan tâm nhất ở sâu trong lòng sẽ trở thành ‘vùng cấm hố đen’ không thể chạm vào. Một khi có ai đó chạm vào công tắc, sẽ kích hoạt cơ chế phòng vệ của họ, khiến họ chống lại kẻ tấn công.”
Từ Thước: “Vậy theo phân tích của cô, ‘vùng cấm hố đen’ của bị cáo Điền Phương là gì?”
Cố Dao: “Là em gái của cô ấy, Điền Điềm.”
Từ Thước: “Nói cách khác, Điền Phương có khả năng chịu áp lực rất tốt, nhưng nếu có ai làm hại em gái cô ấy, Điền Điềm, cô ấy sẽ bất chấp tất cả để bảo vệ Điền Điềm, đúng không?”
Cố Dao: “Có thể hiểu như vậy.”
Từ Thước: “Xin hỏi nhân chứng, ngoài Điền Phương ra, cô có từng tiếp xúc với nhân chứng của bên công tố, Trương Lệ Xuân không?”
Cố Dao: “Có, tôi đã tư vấn tâm lý cho cô ấy.”
Từ Thước: “Trong quá trình hai người tư vấn, đã xảy ra chuyện gì?”
Cố Dao: “Vợ của nạn nhân Liên Khải Vận, Tiêu Vân Hà, bất ngờ xuất hiện, muốn đàm phán với Trương Lệ Xuân, cô ta đề nghị đưa cho Trương Lệ Xuân một khoản tiền để cô ấy làm chứng giả tại tòa. Trương Lệ Xuân rất phản đối việc này, lương tâm cô ấy bị giày vò, nhưng do cuộc sống ép buộc, cô ấy đành phải đồng ý.”
Từ Thước: “Sau đó cô đã làm gì?”
Cố Dao: “Tôi đã ghi âm cuộc đối thoại, đồng thời tách Tiêu Vân Hà và Trương Lệ Xuân ra, và với tư cách là chuyên gia tư vấn tâm lý, tôi đã tiến hành một cuộc tư vấn tâm lý nhanh cho Tiêu Vân Hà.”
Từ Thước: “Xin hỏi cô đã đưa ra được kết luận gì?”
Cố Dao: “Theo đánh giá ban đầu của tôi, Tiêu Vân Hà có vấn đề tâm lý nghiêm trọng. Điều này liên quan đến bối cảnh gia đình, áp lực cuộc sống của cô ta, cũng như mối quan hệ bất chính giữa chồng cô ta, Liên Khải Vận, và những người phụ nữ khác. Thêm vào đó, do tính cách của Tiêu Vân Hà, áp lực tâm lý của cô ta không được giải tỏa trong thời gian dài, đã hình thành ‘vùng cấm hố đen tâm lý’ đặc biệt, đó là gia đình của cô ta. Một khi có ai chạm vào tấm lưới bảo vệ gia đình của cô ta, cô ta sẽ có những hành vi rất bốc đồng.”
Từ Thước: “Hành vi bốc đồng mà cô nói là gì?”
Cố Dao: “Thật ra, Tiêu Vân Hà là kiểu ‘người hai mặt’ trong chuyên môn của chúng tôi. Với bên ngoài, cô ta là người vợ tốt, người mẹ tốt, nhưng sâu bên trong, cô ta là một người nóng nảy, dễ tức giận, lo âu. Một khi có ai chạm vào bức tường tâm lý mà cô ta dựng lên, cô ta sẽ không thể kiểm soát bản thân. Vì vậy, khi Tiêu Vân Hà biết rằng Trương Lệ Xuân rất có thể sẽ nói sự thật tại tòa, cô ta trở nên cuồng loạn, còn lái xe chặn đường tôi và Trương Lệ Xuân, cầm cờ lê đe dọa chúng tôi.”
Lưu Sở lập tức phản đối: “Có ý kiến, lời khai của nhân chứng không liên quan đến vụ án!”
Chánh án: “Luật sư bào chữa, rốt cuộc anh muốn hỏi gì?”
Từ Thước trả lời: “Thưa kính chánh án, lời khai của nhân chứng có thể chứng minh rằng nạn nhân Liên Khải Vận đã gây tổn thương tâm lý cho nhiều phụ nữ khi còn sống, bao gồm cả vợ anh ta, Tiêu Vân Hà, khiến người này có những hành vi quá khích dưới áp lực, và đó cũng là lý do tại sao thân chủ của tôi, Điền Phương, đã có phản ứng mạnh mẽ chống lại nạn nhân vào ngày xảy ra vụ án.”
Chủ tọa xét xử: “Luật sư bào chữa, hãy nhanh chóng đi vào vấn đề then chốt.”
“Vâng, thưa chủ tọa xét xử.” Từ Thước tiếp tục hỏi Cố Dao: “Nhân chứng, cô vừa nói Tiêu Vân Hà cầm cờ lê đe dọa cô và Trương Lệ Xuân, sau đó đã xảy ra chuyện gì?”
Cố Dao: “Tôi và Trương Lệ Xuân vẫn ở trong xe không ra ngoài. Lúc đó, luật sư Từ, anh đã xuất hiện và ngăn chặn Tiêu Vân Hà. Nhưng khi Tiêu Vân Hà biết anh là luật sư bào chữa của Điền Phương, cô ta bắt đầu tấn công anh. Toàn bộ quá trình đã được camera hành trình của tôi ghi lại.”
Từ Thước nhanh chóng trình video từ camera hành trình lên tòa, nhưng do thời gian có hạn và đoạn video này không liên quan trực tiếp đến bị cáo hay nạn nhân, nên chỉ có thể để lại xem xét sau phiên tòa. May mắn là Từ Thước đã chụp lại một số hình ảnh then chốt từ video và làm thành bằng chứng bằng văn bản để nộp cho chánh án.
Chánh án lật xem bằng chứng bằng văn bản, trong ảnh, Tiêu Vân Hà trông rất hung dữ.
Từ Thước tiếp tục hỏi Cố Dao: “Vậy theo đánh giá chuyên môn của cô, những bi kịch xảy ra giữa nạn nhân Liên Khải Vận và ba người phụ nữ xung quanh anh ta, cô sẽ mô tả như thế nào?”
Cố Dao: “Tôi sẽ nói rằng trong toàn bộ sự việc, Liên Khải Vận đã lần lượt gây tổn thương nghiêm trọng đến sức khỏe tâm lý của ba người phụ nữ này. Đó là nguyên nhân, và cuối cùng, Liên Khải Vận mất mạng vì điều đó. Đó là kết quả.”
Từ Thước: “Vậy chúng ta có thể hiểu rằng nếu Liên Khải Vận không ép buộc bị cáo Điền Phương vào ngày xảy ra vụ án, không gây tổn thương và áp lực về thể xác lẫn tinh thần cho cô ấy, thì Điền Phương cũng sẽ không phản kháng để bảo vệ bản thân và em gái?”
Nhưng ngay khi Từ Thước hỏi xong, Lưu Sở chưa kịp để Cố Dao trả lời đã phản đối: “Có ý kiến!”
Từ Thước nhanh chóng nói: “Thưa chánh án, tôi tạm thời không có câu hỏi nào nữa.”
Tiếp theo đến lượt Lưu Sở hỏi.
Lưu Sở hít một hơi, quyết định từng bước phá vỡ đánh giá chuyên môn của Cố Dao.
Lưu Sở: “Nhân chứng, xin hỏi cô làm chuyên gia tư vấn tâm lý được bao nhiêu năm rồi?”
Cố Dao: “Năm năm.”
Lưu Sở: “Trong năm năm qua, có bao nhiêu bệnh nhân đã hồi phục sau khi được cô điều trị?”
Cố Dao nói: “Có hơn 300 bệnh nhân đã đến gặp tôi để tư vấn tâm lý theo hình thức một đối một. Hầu hết bệnh nhân không hoàn thành toàn bộ liệu trình, một số ít có cải thiện thực chất, và có khoảng 30 bệnh nhân đạt được mức ‘hồi phục’ như anh nói.”
Lưu Sở: “Hơn 300 bệnh nhân, chỉ có 30 người hồi phục, tức là tỷ lệ 1/10. Xin hỏi con số này có bình thường trong ngành Tâm lý học không?”
Cố Dao: “Là bình thường.”
Lưu Sở: “Liệu trình mà cô nhắc đến, ước chừng là bao lâu?”
Cố Dao: “Từ vài tháng đến một năm.”
Lưu Sở: “Có phải trong khoảng thời gian này, bệnh nhân cần định kỳ gặp cô để tư vấn tâm lý, và cô mới có thể đưa ra đánh giá tổng thể và hệ thống không?”
Cố Dao: “Đúng vậy.”
Lưu Sở: “Vậy, cô chỉ gặp bị cáo Điền Phương vài lần, gặp Tiêu Vân Hà và Trương Lệ Xuân một lần. Chỉ dựa vào những tiếp xúc đơn giản như vậy, đánh giá chuyên môn của cô có độ chính xác bao nhiêu?”
Cố Dao nheo mắt, nói: “Tâm lý học không phải là khoa học xác suất, độ chính xác không thể đo lường bằng con số. Ví dụ, một bệnh nhân hôm nay bị cảm lạnh, bác sĩ kê thuốc, anh ta khỏi bệnh, nhưng bác sĩ không thể đảm bảo anh ta sẽ không bao giờ bị cảm lạnh nữa. Hơn nữa, chính vì đó chỉ là cảm lạnh nhẹ, nên sẽ dễ bị bỏ qua, một số bệnh nhân nghĩ rằng chỉ cần chịu đựng vài ngày là khỏi, cho đến khi cảm lạnh nhẹ trở thành cảm lạnh nặng, rồi dẫn đến viêm phổi và tử vong do biến chứng. Trong quá trình này, bác sĩ không có khả năng can thiệp. Nếu anh hỏi tôi liệu chỉ gặp một lần có thể đưa ra đánh giá chuyên môn chính xác hay không, tôi không dám đảm bảo, nhưng tôi có thể trả lời rõ ràng rằng cả ba người họ đều có vấn đề tâm lý.”
Lưu Sở: “Cô vừa nói rằng toàn bộ bi kịch này là do Liên Khải Vận gieo nhân, và quả báo rơi vào anh ta, điều này rất giống lý thuyết nhân quả trong Phật giáo. Nếu theo cách nói của cô, tất cả người chết đều trong một vòng luân hồi nhân quả, vậy có phải không cần ai chịu trách nhiệm pháp lý cho cái chết của họ không?”
Từ Thước: “Có ý kiến, câu hỏi của công tố viên không nên có tính dẫn dắt.”
Chánh án: “Công tố viên, xin lưu ý cách đặt câu hỏi.”
Lưu Sở: “Vâng, thưa chánh án.”
Nhưng Cố Dao lại nói: “Tôi có thể trả lời câu hỏi của công tố viên, xin chánh án cho phép.”
Chánh án gật đầu: “Nhân chứng có thể trả lời.”
Cố Dao thu hồi ánh mắt, nhìn thẳng vào Lưu Sở và nói: “Câu hỏi của công tố viên vừa rồi muốn sử dụng con số và xác suất để chứng minh khả năng chuyên môn của tôi. Sở dĩ anh nói như vậy là vì anh hoàn toàn không hiểu về Tâm lý học, chỉ đứng ngoài cửa nhìn vào trong, điều này tôi có thể hiểu.”
Lưu Sở ngẩn ra, hoàn toàn không ngờ Cố Dao sẽ tặng cho mình một câu đáp khéo léo nhưng chặn đứng mọi đường ngay giữa phiên tòa.
Cố Dao nói tiếp: “Tôi cũng có thể dùng ngôn ngữ dễ hiểu để trả lời anh — Lý thuyết nhân quả trong Phật giáo nói về thiện có thiện báo, ác có ác báo, nhưng tiêu chuẩn này mang tính chủ quan, khó phân biệt, do đó ví dụ của anh không phù hợp. Tâm lý học và lý thuyết nhân quả của Phật giáo có sự khác biệt về bản chất, Tâm lý học chỉ chú trọng đến tiêu chuẩn thích ứng với thực tế. Ví dụ, nạn nhân Liên Khải Vận từ một Giám đốc doanh nghiệp trở thành người chết hiện tại, chúng ta không nói rằng anh ta gánh chịu hậu quả do làm việc ác, mà là cách làm việc của anh ta có vấn đề.”
“Trong vụ việc này, tâm lý học không khám phá bản thân ‘cái chết’, mà quan trọng hơn là khám phá chính người chết. Ví dụ, khi chúng tôi tư vấn tâm lý, chúng tôi sẽ hỏi về bối cảnh xuất thân, môi trường trưởng thành của bệnh nhân, vân vân... Những trải nghiệm này sẽ trở thành nguyên nhân quan trọng hình thành tính cách hiện tại của bệnh nhân và có ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý của họ, nhưng chúng tôi tuyệt đối không đánh giá rằng bệnh nhân này là gieo gió gặt bão, tự làm tự chịu. Thật ra, quá trình này và cơ sở pháp lý của nước ta có điểm tương đồng, trong hệ thống xét xử, các anh cũng cần hiểu toàn diện về tội phạm từ quá khứ đến hiện tại, chứ không phải chỉ bắt nghi phạm mà không hỏi quá khứ của họ, không hỏi quá trình sự việc mà đã phán xét hành vi của họ.”
Lưu Sở cau mày, không ngờ Cố Dao lại là người khó đối phó nhất trong toàn bộ phiên tòa.
Lưu Sở: “Nhân chứng, theo ý của cô vừa rồi, có phải cô cho rằng trong vụ án này không ai cần chịu trách nhiệm pháp lý cho cái chết của nạn nhân không?”
Cố Dao nói: “Tôi đã nói rất rõ ràng, điều này đòi hỏi các anh phải có đánh giá toàn diện về nghi phạm, sau đó phán quyết theo pháp luật. Anh không nên hỏi ngược lại tôi. Tôi chỉ có thể trả lời anh từ góc độ tâm lý học rằng Liên Khải Vận đã gây tổn thương tâm lý cho ba người phụ nữ, và anh ta có trách nhiệm về điều đó. Dù hiện tại anh ta đã trở thành nạn nhân trong vụ án, nhưng điều đó không có nghĩa là tổn thương tâm lý mà anh ta gây ra cho ba người phụ nữ sẽ tự khỏi mà không cần điều trị. Tất nhiên, pháp luật hiện nay không thể phán quyết một người gây tổn thương tâm lý cho người khác nên bị kết án như thế nào, do đó Liên Khải Vận sẽ không bị truy cứu pháp lý vì điều đó.”
Ý của Cố Dao rất đơn giản, cô ngầm ám chỉ rằng Liên Khải Vận đã gây tổn thương tâm lý cho ba người phụ nữ, bao gồm Điền Phương, nhưng do pháp luật không có quy định về vấn đề này, nên anh ta đã nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật.
Điều này thực sự là một “lỗ hổng” lớn trong luật pháp, mọi người sẽ truy cứu tổn thương thực chất vì có bằng chứng cụ thể, vậy còn tổn thương tâm lý không có bằng chứng cụ thể thì sao?
Giống như những người mắc bệnh tâm thần sẽ bị người khác xa lánh, kỳ thị, nhưng ít ai đặt câu hỏi rằng những người này mắc bệnh tâm thần như thế nào.
Lưu Sở thông thạo luật pháp, đương nhiên hiểu được ngụ ý của Cố Dao. Cố Dao đang trực tiếp giành sự đồng cảm cho Điền Phương tại tòa, khiến anh ta nghẹn lời, nhưng anh ta nhanh chóng lấy lại tinh thần.
Lưu Sở: “Nhân chứng, theo phân tích của cô, cô có thể khẳng định rằng nạn nhân Liên Khải Vận chắc chắn đã xâm phạm ‘vùng cấm hố đen tâm lý’ của bị cáo Điền Phương, từ đó mới khiến bị cáo giết hại anh ta không?”
Từ Thước nhanh chóng nói: “Có ý kiến, công tố viên không nên đặt câu hỏi dẫn dắt!”
Chánh án: “Công tố viên, xin lưu ý cách đặt câu hỏi.”
Lưu Sở: “Vâng, thưa chủ tọa xét xử. Tôi chỉ muốn xác nhận rằng lời khai của nhân chứng mang xu hướng chủ quan cá nhân. Tâm trạng của bị cáo Điền Phương vào ngày xảy ra vụ án như thế nào, hành vi giết hại nạn nhân của cô ta có yếu tố chủ quan cố ý hay không, chuyên gia tư vấn tâm lý không thể đánh giá chính xác được. Lời khai của nhân chứng không có giá trị tham khảo.”
Nói cách khác, tâm trạng của Điền Phương vào ngày đó ra sao, liệu cô ta có bị ép đến mức đó hay không, ngoài bản thân cô ta, không ai có thể nói thay được.
Nhưng đúng lúc này, Cố Dao lại lên tiếng: “Câu hỏi của công tố viên vừa rồi, tôi có thể trả lời.”
Mọi người tại tòa đều sững sờ.
Chánh án xác nhận lại: “Nhân chứng, cô có chắc chắn có thể trả lời không?”
Cố Dao: “Tôi chắc chắn.”
Chánh án: “Nhân chứng có thể trả lời câu hỏi của công tố viên.”
Cố Dao nhếch khóe miệng, sau đó nhìn Lưu Sở một cách nhẹ nhàng, không mang chút công kích nào, nói: “Thực ra, việc vụ án xảy ra đã trả lời cho câu hỏi vừa rồi của công tố viên. Đứng từ góc độ tâm lý học, tổn thương về thể xác và tinh thần mà Liên Khải Vận gây ra cho Điền Phương liệu có khiến Điền Phương phản kháng, từ đó dẫn đến cái chết của Liên Khải Vận hay không. Nếu điều này xảy ra trước khi vụ án diễn ra, tôi sẽ trả lời anh rằng có thể có, cũng có thể không. Nhưng bây giờ vụ án đã xảy ra, và công tố viên vẫn dùng cách ‘giả định’ để chất vấn mối liên hệ và khả năng bên trong, điều đó giống như giả định thời gian quay ngược lại, để tôi đứng ở lúc trước khi vụ án xảy ra để trả lời anh — cách hỏi của anh chỉ là muốn làm sai lệch đánh giá của tôi. Từ góc độ pháp luật, Liên Khải Vận là nạn nhân trong vụ án, nhưng từ góc độ tâm lý học, tôi sẽ nói rằng Điền Phương, Trương Lệ Xuân và Tiêu Vân Hà đều là nạn nhân, chỉ là tổn thương thể xác của Điền Phương có thể lành lại, nhưng vết thương tâm lý sẽ theo cô ấy suốt đời.”
Sau khi nói xong, Cố Dao nhìn Lưu Sở.
Cô không biết lời nói của mình có giúp ích được cho Điền Phương bao nhiêu, nhưng có một điều cô rất chắc chắn: hiện nay, cả pháp lý và nhân tình, đều đang đứng về phía Điền Phương, giống như Từ Thước đã nói từ đầu — Điền Phương sẽ không gặp vấn đề gì.
