Kỳ thi cuối kỳ của học kỳ 2 lớp 10 bắt đầu vào một ngày trời quang, và kết thúc cũng vào một ngày nắng.
Nói là nắng cũng không hẳn chính xác. Thực ra vào ngày cuối cùng của kỳ thi, mưa rào rả rích suốt cả ngày, mãi đến khi sắp kết thúc môn thi cuối cùng, mưa mới từ từ ngừng lại.
Thời tiết mùa hè thật khó đoán, lúc nắng lúc mưa thất thường. Nhưng Trần Duyên Tri vẫn nhớ rõ, thời điểm trời trong trở lại là vào khoảng 6 giờ chiều.
Lúc đó, cô vừa viết xong câu cuối cùng của đề thi Sinh học, còn khoảng 10 phút trước khi kết thúc bài thi, cô đã dừng bút.
Nhìn phiếu trắc nghiệm đã được điền đầy đáp án, Trần Duyên Tri không khỏi có hơi thất thần.
Chưa bao giờ cô làm xong bài thi Sinh học nhanh đến vậy. Từ việc ban đầu câu di truyền chỉ điền được hai ô trống, rồi dần dần có thể viết được một nửa, đến việc canh sát giờ nộp bài mới điền đầy đủ kết quả. Và hôm nay là lần đầu tiên cô hoàn thành bài thi Sinh học trước 10 phút.
Khi Trần Duyên Tri nhìn ra ngoài cửa sổ, đúng lúc những đám mây tan ra, để lộ những khoảng trống nhỏ. Ánh nắng ấm áp dịu dàng bắt đầu rải xuống mặt đất, Trần Duyên Tri nhìn những góc cạnh giữa tòa nhà dạy học và bầu trời, trong lòng nghĩ, có lẽ chẳng bao lâu nữa, cầu vồng sẽ xuất hiện.
Hai ngày sau kỳ thi cuối kỳ, học sinh vẫn bị giữ lại trường như thường lệ để nghe giảng giải về các bài thi, đến chiều ngày nhận kết quả thì chính thức bắt đầu kỳ nghỉ hè.
Năm lớp 10 của Trần Duyên Tri cứ thế khép lại trong tiếng chuông tan học inh ỏi, vào một buổi chiều gần tối bình thường, giữa dòng người tranh nhau ùa ra khỏi lớp học.
Những người đi ngang qua đều hào hứng thảo luận về kỳ nghỉ hè đầu tiên trong cuộc đời học sinh trung học, trong khi Trần Duyên Tri ngồi yên trong lớp học ồn ào, lặng lẽ đọc sách, để dòng người lướt qua trước và sau lưng cô.
Không có lý do gì để nán lại, ai nấy đều vội vã về nhà lấy điện thoại, ăn uống thỏa thích hoặc hẹn hò bạn bè lâu ngày không gặp. Chỉ trong chưa đầy 10 phút, lớp học đã vắng tanh, chỉ còn lại mình Trần Duyên Tri.
Cô nhìn đồng hồ đeo tay một lát rồi thu lại ánh mắt, tiếp tục đọc sách.
Bên ngoài, hành lang thưa dần người qua lại, còn bên trong, cô gái với mái tóc đen dài, cúi đầu chăm chú nhìn vào cuốn sách trên tay.
Lớp học trống vắng, yên tĩnh, chỉ có tấm rèm cửa bị gió thổi bay lên, rồi từ từ rơi xuống. Bên ngoài, những hàng cây xanh mướt bình yên, ánh hoàng hôn đỏ rực của chiều tà bắt đầu thiêu đốt những đám mây trên bầu trời, len lỏi vào góc bảng đen, nhuộm một góc thành màu vàng óng.
Tiếng bước chân nhẹ nhàng nhưng vững vàng vang lên từ ngoài hành lang, càng lúc càng rõ.
Cành cây vốn yên ả nhẹ nhàng đung đưa, ngay lúc này đã đón lấy làn gió mát mẻ nhất trong ngày thổi đến vào cuối tháng 6 oi ả.
Cửa lớp bị gõ hai tiếng.
Trần Duyên Tri ngẩng đầu lên, Hứa Lâm Trạc đứng ở cửa, lưng tựa vào ánh hoàng hôn, gương mặt trắng trẻo của cậu được nhuộm bởi viền vàng nhạt. Đôi mắt ấy mang theo ý cười nhẹ, vô cùng rực rỡ. Lúc này, đôi mắt đẹp đẽ đó đang nhìn cô.
“Để cậu phải đợi lâu rồi.”
Trần Duyên Tri nhìn cậu, trong mắt cũng dần hiện lên ý cười: “Ừ... không lâu lắm.”
Thiếu nữ đứng dậy, đeo lên vai chiếc ba lô đã được chuẩn bị sẵn, bước chầm chậm ra cửa trước.
Thiếu niên đứng ở cửa nắm tay cầm, vừa cúi đầu cười nói với cô, vừa khép cửa phòng lại.
Khoảnh khắc trước khi cánh cửa khép kín, hai chiếc móc khóa hình giày cá sấu giống hệt nhau treo trên ba lô của cả hai đung đưa, vì khoảng cách quá gần mà khẽ va vào nhau, sau đó khe cửa đóng lại.
Ngoài cửa sổ lướt qua hai bóng dáng mảnh khảnh, thiếu niên và thiếu nữ sánh bước về phía cầu thang bộ.
Trần Duyên Tri: “Cậu nhanh hơn tôi tưởng đấy. Chuyện của Hội học sinh giải quyết ổn chứ?”
Hứa Lâm Trạc khẽ thở dài: “Khó nói lắm... có nhiều rắc rối, xem ra học kỳ sau sẽ phải bận rộn rồi.”
Nghe Hứa Lâm Trạc kể về những con người và công việc rắc rối trong hội, Trần Duyên Tri nghiêng đầu nhìn cậu. Hứa Lâm Trạc vốn thường ngày luôn được người ta nhắc đến như một người không gì là không làm được, giờ đây lại lộ ra vẻ đau đầu trước một vài vấn đề, giống như một cậu thiếu niên tuổi dậy thì bình thường nhất, biểu cảm sinh động bày tỏ những phiền não.
Hai người không biết từ lúc nào đã bước ra khỏi cổng trường, Trần Duyên Tri định đi ra đường lớn, nhưng lại bị Hứa Lâm Trạc kéo ba lô lại: “Đi hướng này đi.”
Trần Duyên Tri khó hiểu đi theo sau Hứa Lâm Trạc, đến khi thấy nhà xe đạp, cô mới chợt hiểu ra: “Hôm nay cậu đi xe đạp à?”
Hứa Lâm Trạc mở khóa xe, rồi đẩy xe ra: “Ừ.”
Trần Duyên Tri nhìn cậu: “Cậu định chở tôi sao?”
Hứa Lâm Trạc bất đắc dĩ cười: “Không thì sao? Chẳng lẽ tôi để cậu chạy theo sau xe?”
Trần Duyên Tri không nhịn được cười, nhưng vẫn không buông tha: “Ừ, cũng đúng là chuyện mà cậu có thể làm ra đấy.”
“Trần Duyên Tri, cậu bớt vu khống tôi đi.”
Trên mặt Trần Duyên Tri vẫn cười, giả vờ bình tĩnh ung dung ngồi lên yên sau xe của Hứa Lâm Trạc, khoảng cách gần hơn khiến không khí dường như cũng ép chặt lại, trở nên nóng bức thêm vài phần.
Bờ lưng của Hứa Lâm Trạc rộng rãi nhưng vòng eo lại thanh mảnh. Phía sau đồng phục của cậu khác hẳn với phần lớn bạn nam khác, không có những vết bẩn gây khó chịu, mà là một màu trắng tinh khiết, sạch sẽ.
Trần Duyên Tri thu lại ánh mắt, hai má hơi nóng ran. Cô đưa tay khẽ kéo lấy vạt áo của người kia, tay còn lại vịn vào yên xe.
“Hứa Lâm Trạc, chúng ta đi mua trà sữa uống đi. Tôi muốn uống Hey Tea.”
“Được thôi.”
Gió thổi lên, Trần Duyên Tri cúi đầu, cong khóe môi mỉm cười.
Ánh tà dương phủ lên bóng dáng thiếu niên và thiếu nữ mặc đồng phục, bóng của hai người kéo dài dưới ánh mặt trời, hệt như chính mùa hè vậy.
...
Gần khu chính của trường Trung học Đông Giang không có cửa hàng Hey Tea, Hứa Lâm Trạc phải vòng qua một đoạn đường mới thuận lợi tìm thấy.
Trần Duyên Tri bước vào lấy trà sữa mang ra, hai người đứng cạnh chiếc xe đạp, một người đứng, một người ngồi, vừa uống vừa trò chuyện.
Hứa Lâm Trạc: “Nếu tôi không nhầm thì nhà cậu cũng ở bên này nhỉ?”
Trần Duyên Tri: “Ừ, lát nữa tôi tự đi bộ qua đó là được rồi, đã rất gần rồi, không tốn mấy phút đâu.”
Hứa Lâm Trạc: “Vài phút thì sao không ngồi xe tôi?”
Trần Duyên Tri cạn lời liếc một cái: “Mẹ tôi ở nhà, mẹ mà nhìn thấy đi cùng con trai, tôi lại phải tốn công giải thích. Cậu chở tôi cũng đâu thể chở đến tận dưới lầu nhà tôi được.”
Hứa Lâm Trạc nhìn cô, bỗng nhiên hỏi: “Kỳ thi cuối kỳ lần này cậu làm bài thế nào?”
Trần Duyên Tri mỉm cười với cậu nột cái: “Cậu đoán thử xem?”
Hứa Lâm Trạc cười nhẹ, nói chuyện lại không chút khách sáo: “Không.”
Trần Duyên Tri bật cười, chẳng mảy may để tâm đến sự không nể mặt của Hứa Lâm Trạc: “Lần này tôi đứng thứ 4 trong lớp, thứ 413 toàn khối.”
Đôi mắt của Trần Duyên Tri giống như những ngọn đèn được thắp sáng, lấp lánh ánh sáng cực kỳ rực rỡ: “Hơn nữa Hứa Lâm Trạc, tôi nói cho cậu biết, lần này tôi đứng thứ nhì môn Sinh học trong lớp! Câu di truyền cuối cùng, tôi làm đúng hết rồi!”
Hứa Lâm Trạc nhìn vẻ mặt tràn đầy vui sướng của Trần Duyên Tri, trong đầu lại nhớ đến hình ảnh Trần Duyên Tri bày ra vẻ mặt đau khổ trước ba bộ đề Sinh học vài tháng trước. Cậu không nhịn được cong môi cười, ánh sáng trong mắt trong trẻo: “... Ừ, giỏi thật đấy.”
“Tôi biết ngay là cậu có thể làm được mà.”
Trần Duyên Tri chạm phải ánh mắt Hứa Lâm Trạc nhìn mình, đến mức cô thoáng khựng lại, ánh mắt không kìm được mà né tránh, vành tai hơi ửng đỏ.
Niềm vui trong lòng Trần Duyên Tri dần lắng xuống, cô lại bắt đầu trầm tư: “Nhưng về sau sẽ khó hơn rồi...”
Trong lúc leo lên một ngọn núi cao, con đường dẫn đến lưng chừng núi luôn dễ đi hơn con đường lên đỉnh núi, đa số mọi người cũng chỉ có thể đến được lưng chừng núi mà thôi, bởi vì độ khó từ lưng chừng lên đến đỉnh núi, có lẽ gấp mấy lần so với từ chân núi lên lưng chừng.
Thành tích của Trần Duyên Tri cuối cùng cũng đã leo lên được mức trung bình khá, nhưng đồng thời, cô cũng lờ mờ cảm giác được mình đã chạm đến mức giới hạn.
Nếu còn muốn nâng cao thành tích, thì không phải là chuyện dễ dàng như vậy nữa. Cô cần phải tiêu tốn nhiều thời gian và tinh lực hơn nữa, rất có thể đã bỏ ra rất nhiều, nhưng thành tích chỉ đổi lại được một chút xíu tiến bộ.
Cô phải bắt đầu rèn luyện bản thân làm những câu hỏi có độ khó trên mức trung bình, bởi vì phần lớn những câu hỏi mức trung bình và tất cả những câu hỏi đơn giản cô đều đã thành thạo, muốn giành được điểm số cao hơn, thì chỉ có thể thử thách những câu hỏi khó hơn kia.
Hứa Lâm Trạc nhìn Trần Duyên Tri khẽ nhíu mày, cậu nhẹ giọng lên tiếng: “Mai mang đề thi đến thư viện nhé, chúng ta cùng nhau xem lại một chút.”
Trần Duyên Tri ngẩn người, sau khi hiểu được điều đó có ý nghĩa gì, cô cong mắt khẽ cười, trong mắt là ánh sáng lấp lánh:
“Được thôi. Hẹn mai gặp.”
***
Kỳ nghỉ hè.
Khoảng thời gian mà trong miệng các thầy cô hay nói là dùng để vượt lên, chứ không phải nghỉ ngơi.
Mà thực tế, hiện tại Trần Duyên Tri cũng thật sự đang vượt lên, không phải nghỉ ngơi.
Lúc này, Trần Duyên Tri đang ngồi trong thư viện, Hứa Lâm Trạc vẫn ngồi ngay sát bên cạnh cô như thường lệ, đang xem lại bài thi Địa lý của cô.
Cô và Hứa Lâm Trạc không còn ngồi ở chỗ cạnh cửa sổ như kỳ nghỉ đông nữa, mà đổi sang một khu vực tự học nằm trong phòng chứa sách khoa học Sinh học.
Trần Duyên Tri nhìn bài thi dưới tay, ánh mắt rất tập trung.
Cô biết thời gian của mình đã không còn nhiều nữa, nếu học kỳ 2 lớp 11 vẫn không thể lên được lớp Sáng Tạo - với tư cách là lớp trọng điểm thứ hai, thì cô sẽ rất khó để lên lớp Nguyên Bồi trước năm lớp 12. Cô bắt buộc phải giữ cho thành tích các kỳ thi lớn học kỳ sau của mình ổn định trong top 250 toàn khối, mới có cơ hội vào lớp Sáng Tạo ở học kỳ 2 lớp 11.
Muốn thu hẹp khoảng cách gần 200 hạng thành số 0 trong vòng hai tháng, nói thì dễ làm mới khó.
Đối với cô mà nói, kỳ nghỉ hè này vô cùng quan trọng.
Sau khi xem xong bài thi Lịch sử và Địa lý của Trần Duyên Tri, Hứa Lâm Trạc nói: “Mất điểm rất đồng đều, xem ra phần trắc nghiệm và tự luận của cậu đều cần phải luyện tập một chút rồi.”
Trần Duyên Tri đáp lại: “Tôi đã mua sẵn sách bài tập rồi.”
Hứa Lâm Trạc nhìn cô: “Bản chất của môn Địa lý là học về không gian. Phân bố không gian, quan hệ không gian, biến đổi không gian, dù cho câu trắc nghiệm trông có kì lạ thay đổi ra sao, nói cho cùng thì kiến thức được kiểm tra cũng đều là những nội dung đó.”
“Mẹo học là để cho những người nắm mức điểm trung bình khá học thuộc, còn những người có thể đạt điểm cao, thường đều có thể dựa vào những kiến thức địa lý cơ bản nhất mà suy ra mọi hiện tượng và quy luật địa lý. Vì thế, chắc chắn là phải nắm vững kiến thức cơ bản của Địa lý và phải hoàn toàn hiểu thấu đáo. Đó là chìa khóa để đạt điểm cao môn Địa lý.”
“Phần dẫn đề bài tự luận phần lớn đều được lấy từ các luận văn chuyên đề của đại học hoặc cấp bậc cao hơn, nhưng chắc chắn đề bài đã được chỉnh sửa và rút gọn.”
“Bây giờ không còn thời đại chỉ cần dựa vào văn mẫu và mẹo cố định là có thể đạt điểm nữa rồi. Khi làm trắc nghiệm và tự luận môn xã hội, bắt buộc phải bám sát câu hỏi, phân tích có trọng tâm. Những câu văn mẫu như ‘chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn’, ‘ánh sáng dồi dào’ hay ‘điều kiện nước và nhiệt lý tưởng’ có thể tồn tại trong khung đáp án, nhưng trong khung trả lời của cậu, ngoài những cái này ra thì còn phải có những nội dung khác, không thể tất cả đều là công thức cố định, nếu không rất khó lấy trọn điểm.”
Trần Duyên Tri: “Tôi hiểu rồi.”
“Môn quan trọng nhất là Lịch sử, nhưng môn này thì tôi không giúp cậu được.”
Trần Duyên Tri mở sách Lịch sử ra: “Không sao, tôi cũng biết qua cách để nâng điểm rồi.”
“Lịch sử thực ra cũng khá mơ hồ khó đoán, nhất là phần câu hỏi trắc nghiệm Lịch sử trong đề thi toàn quốc, luôn không quá chú trọng kiểm tra các sự kiện cụ thể — nói như vậy có thể không chính xác, nói chính xác thì là không chú trọng kiểm tra năng lực học thuộc lòng một sự kiện lịch sử nào đó của học sinh, mà chú trọng hơn vào việc kiểm tra sự hiểu biết của học sinh về sự kiện lịch sử đó. Bao gồm cả câu tự luận, cũng kiểm tra nhiều hơn về ảnh hưởng, ý nghĩa, tác dụng thúc đẩy v.v.”
“Tôi đã nhận ra từ rất sớm là, với mô hình kiểm tra như thế này, một số chi tiết lịch sử chỉ cần đọc qua, không cần phải học thuộc.”
“Thứ thực sự cần ghi nhớ là bối cảnh xảy ra của sự kiện lịch sử này, ý nghĩa của nó trên tiến trình phát triển của thế giới, tác dụng ảnh hưởng đối với thế hệ sau, lúc bấy giờ đã khai sáng điều gì, tiếp nối điều gì, đặt nền móng cho điều gì.”
“Thực chất, các câu hỏi tự luận về Lịch sử mới là phần cần phải luyện tập nhiều hơn, bởi vì một khi đã học được phương thức trả lời, là có thể rút ngắn độ dài của mỗi đáp án một cách rất hiệu quả, tiết kiệm thời gian. Trước khi tôi hiểu được hình thức trả lời, mỗi luận điểm nhỏ trong câu hỏi lớn môn Lịch sử tôi phải viết một câu rất dài, sau khi hiểu ra rồi tôi chỉ viết sáu đến tám chữ thôi, và tôi phát hiện ra làm như vậy cũng có lợi cho việc giáo viên chấm thi chắt lọc trọng tâm của đáp án.”
“Bài tiểu luận nhỏ trong đề thi Lịch sử là một thách thức trong mắt rất nhiều học sinh, nhưng thực ra lại rất dễ viết, cứ viết theo cấu trúc năm đoạn: mở bài, sự kiện lịch sử một, sự kiện lịch sử hai, sự kiện lịch sử ba, tóm lại, là không có vấn đề gì.”
“Quan trọng nhất vẫn là năng lực đọc hiểu thông tin đề bài, phân tích hướng đi mà nội dung đề bài muốn dẫn dắt chúng ta bàn luận. Chỉ cần xác định được thời kỳ bối cảnh của nội dung đề bài và sự kiện trọng đại xảy ra lúc bấy giờ, rồi viết theo cấu trúc cố định, là rất dễ dàng viết ra một bài tiểu luận đạt điểm cao.”
Nhưng nói là một chuyện, làm lại là một chuyện khác. Muốn thuận lợi làm được những điều này trong phòng thi, không thể thiếu việc luyện tập và sửa lỗi hết ngày này qua ngày khác. Chỉ khi bình thường đạt được đến cảnh giới “quen tay hay việc”, trong phòng thi mới có thể phát huy ổn định, có gặp khó vẫn bình tĩnh tự tin.
Trần Duyên Tri nói xong, không nghe thấy Hứa Lâm Trạc tiếp lời, cô bèn nhìn sang, lại phát hiện Hứa Lâm Trạc đang không nhúc nhích nhìn mình.
Trần Duyên Tri thoát ra khỏi trạng thái vừa rồi, cô chớp mắt: “Sao vậy?”
Người trước mắt đã bắt đầu thay đổi từ khi nào? Cô vẫn luôn từ từ mài giũa bản thân, không biết từ lúc nào, ánh sáng trên người đối phương đã trở nên ôn hòa và sáng ngời như vậy rồi.
Hứa Lâm Trạc dời mắt đi, bật cười nói: “... Không có gì.”
“Nhìn thấy cậu như thế này, tôi có thể yên tâm mà đi rồi.”
Trần Duyên Tri đang lật sách bỗng khựng lại.
Cô nhìn cậu đầy ngạc nhiên, môi khẽ mở: “Đi đâu?”
“Cậu quên rồi sao? Tôi từng nói nghỉ hè phải đi Bắc Kinh một chuyến, tham gia trại hè của Thanh Hoa.”
Trần Duyên Tri mím môi. Cậu nhìn thấy cô quay đầu về, đáp lại bằng một giọng rất nhỏ: “... Tôi không quên.”
Hứa Lâm Trạc nhìn góc nghiêng của Trần Duyên Tri. Mái tóc của cô trông mềm mại như một vũng mực nước, chảy dài bên gương mặt trắng trẻo của cô gái, độ tương phản rất rõ rệt.
Trần Duyên Tri nghe thấy tiếng Hứa Lâm Trạc, trầm thấp và trong trẻo: “... Ngày mai tôi qua đó rồi, hai tuần sau sẽ về.”
“... Thuận buồm xuôi gió nhé.”
Hứa Lâm Trạc cười: “Tôi đi máy bay qua đó mà, câu ‘thuận buồm xuôi gió’ không phù hợp đâu.”
Trần Duyên Tri: “Đúng là nhiều lời thật.”
Bầu không khí kỳ lạ lúc trước bị quét sạch sau vài lời trêu đùa, Trần Duyên Tri cũng giống như không có chuyện gì mà đáp lời Hứa Lâm Trạc, phần lớn thời gian hai người đều yên lặng tự làm bài của mình.
Cho đến khi màu xanh của màn đêm buông xuống, tia hoàng hôn cuối cùng cũng tan biến ở phía chân trời.
Hai người học tập cả một ngày đứng dậy thu dọn sách vở, chuẩn bị về nhà.
Trần Duyên Tri thu dọn đồ đạc xong trước, cô đeo ba lô, hai vai hơi nặng xuống.
Trần Duyên Tri nhìn người đang đứng trước bàn học, bỗng nhiên lên tiếng:
“Hứa Lâm Trạc.”
Người kia ngẩng đầu lên trong lúc đang dọn đồ, ánh mắt ôn hòa nhìn sang: “Ừ?”
“... Không có gì.”
... Cô sẽ không thèm nhớ cậu đâu.
Lời tác giả:
Cứng miệng, kỹ năng truyền thống.
